ÇSY performansının temettü politikalarına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Galatasaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DEVRİM İNCEDERE
Danışman: MELİK ERTUĞRUL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda, birden fazla ÇSY (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim) performans değerlendirme yaklaşımı kullanılarak ÇSY performansının temettü dağıtım olasılığı üzerindeki etkisini analiz etmek amaçlanmaktadır. Bildiğimiz kadarıyla, mevcut literatür ÇSY performansını çoğunlukla genel ÇSY puanı ve ÇSY'nin alt boyutları ile ele almaktadır. Ancak çalışmamızda, genel ÇSY puanı ve ÇSY'nin alt boyutlarının yanı sıra işletmelerin olumsuz olaylara katılım göstergesi olan ÇSY Karşıtlık puanının da dahil edilmesiyle hesaplanan ÇSY Birleşik puanı da analiz edilmektedir. Çalışmamızda, finansal kuruluşlar, holdingler ve gayrimenkul sektöründeki işletmeler örneklem dışı tutularak, 2021-2023 yılları arasında kesintisiz olarak ÇSY puanına sahip, BİST'te listelenen 74 işletmeden oluşan bir örneklem üzerinden analizler gerçekleştirilmektedir. Bağımlı değişkenin ikili yapısı (nakit temettü dağıtılıp dağıtılmaması) nedeniyle lojistik regresyon yöntemi kullanılmaktadır. İşletmeler arası gözlemlenmeyen heterojenliği kontrol etmek için Mundlak'ın Korelasyonlu Rastgele Etkiler yaklaşımından faydalanılarak analizler uygulanmaktadır. Analizlerimiz önemli bulgular ortaya koymaktadır. İlk bulgumuz, en yaygın kullanılan ÇSY performans ölçümü olan genel ÇSY puanının, temettü ödeme olasılığı üzerinde pozitif ve istatistiki olarak anlamlı bir etkisinin bulunduğuna yöneliktir. Bu bulgu, daha güçlü sürdürülebilirlik profillerine sahip işletmelerin, temettü ödemeleriyle sonuçlanan paydaş odaklı uygulamaları benimseme olasılığının daha yüksek olduğunu göstermektedir. İkinci bulgumuz, hiçbir bireysel ÇSY alt boyutunun temettü ödeme olasılığı üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığına yöneliktir. Bu bulgumuz şu şekilde yorumlanmalıdır: Çevresel, sosyal veya yönetişim alanlarındaki alana özel iyileştirmeler, tek başlarına temettü ödeme olasılığı üzerinde anlamlı bir etki yaratmak için yeterli değildir. Üçüncü bulgumuz, genel ÇSY puanına benzer şekilde, ÇSY Birleşik puanının da geleneksel anlamlılık seviyelerinde temettü ödeme olasılığını olumlu yönde etkilediğine yöneliktir. Bu bulgumuz, işletmenin olumsuz olaylara maruziyetinin dikkate alındığı bütünsel bir sürdürülebilirlik çerçevesinin önemini vurgulamaktadır. Son olarak, Mundlak'ın Korelasyonlu Rastgele Etkiler yaklaşımı, bulgularımızın işletmeler arası farklılıklardan ziyade işletme içi değişikliklerden kaynaklandığını güçlü bir biçimde ortaya koymaktadır. Bulgularımız, uygulayıcılar ve yatırımcılar için verimli iç görüler sunmakta ve ÇSY'nin bütünsel bir yaklaşım olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, yöneticiler yalnızca bireysel ÇSY alt boyutlarına odaklanmak yerine, kapsamlı ve entegre sürdürülebilirlik uygulamalarını benimsemeye daha fazla ilgi göstermelidir. Dahası, yöneticiler ÇSY'yi yalnızca bir uyumluluk veya itibar aracı olarak değil, çalışmamızda temettü dağıtım olasılığı ile temsil edilen paydaş odaklı uygulamaları hayata geçirme şansı yaratan stratejik bir kaldıraç olarak görmelidir. Bulgularımız, yatırımcılar açısından, ÇSY puanını alt boyutlardan ziyade bir bütün olarak ele almanın, gelecekteki temettü politikaları hakkında uygun çıkarımlar üretebileceğini göstermektedir. Genel olarak, çalışmamız, yalnızca genel ÇSY performans göstergesi için değil, aynı zamanda bireysel ÇSY alt boyutları ve ÇSY Birleşik puanı için de sonuçlar ortaya koyarak temettü politikası literatürüne katkıda bulunmaktadır. Buna ek olarak, ÇSY performansının temettü politikası üzerindeki etkisinin kaynağının işletme içi iyileştirmeler olduğunun gösterilmesi ile de literatüre katkı sunulmaktadır.