Medical Decision Support Applications Using Artificial Intelligence Techniques

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Galatasaray Üniversitesi, Mühendislik ve Teknoloji Fakültesi, Endüstri Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ELİF DOĞU

Danışman: YILDIZ ESRA ALBAYRAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tıp bilimi, teknolojik gelişmelerle desteklenmeye ve bütünleşmeye son derece açıktır. Yapay zeka ise çağımızın en önemli teknolojik gelişmelerinden biridir. Bu tezin amacı, tıbbi kararlarda mühendisliğin yapay zeka tekniklerini kullanarak, karar vericilere (doktorlara) kritik karar anlarında yardımcı olacak matematiksel modeller oluşturmaktır. Tezin kapsamında üç hastalık yer almaktadır: Diyabet, Tüberküloz ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH). Bu üç hastalık da, yakın zamanda Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) küresel sağlık istatistiklerinde ilk on küresel ölüm nedenleri arasında rapor edilmiştir. Tıbbi karar destek sistemleri kurarak bu hastalıklarla savaşılmasına katkıda bulunmak için tezde dört farklı yapay zeka tekniği kullanılmıştır. Diyabet tanısı için bulanık C-ortalama algoritması kullanılmış, çok ilaca dirençli tüberkülozun tespiti için daha önce sosyal bilimlerde, özellikle pazarlama alanında etkisi görülmüş olan sezgisel bulanık bilişsel haritalama uygulanmış, KOAH'nın değerlendirilmesi için yeni bir istatistik temelli bulanık bilişsel haritalama yöntemi önerilmiş ve KOAH hastalarının hastanede kalış sürelerini tahmin etmek için yapay sinir ağları kullanılmıştır. Bu tezin her bölümü, tıbbi karar destek sistemleri oluşturmayı hedefleyen farklı yapay zeka tekniklerinin bağımsız birer uygulamasıdır. Sayısal uygulamalara göre, en başarılı sonuçlar yapay zekanın ve insan bilgisinin güçlerini birleştiren yaklaşımlar kullanılarak elde edilmiştir.