Fuzzy extensions and application on decision making
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Galatasaray Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, LOJİSTİK VE FİNANSMAN YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYTA YAZICI
Danışman: Tuncay Gürbüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kavramsal açıdan bakarsak; karar vermeye dahil olan bazı süreçler veya adımlar karar vericiler için ciddi bir yük olabilir. İkili karşılaştırmalar, yararlı sonuçlar elde etmek için dikkatle kullanılması gereken adımlardan biridir. Karar kriterlerinin ikili olarak karşılaştırılması sırasında, kesin nicel kararlar verilmesine rağmen, tam bir dil bilimsel kararlar kümesinin karar verici tarafından doldurulması bazen zor olabilir. Bu açıdan bakıldığında, tamamlanmamış bir ikili karşılaştırma matrisi tamamlamak, birçok akademisyen tarafından ele alınmış bir problemdir. Bu amaçla karar vericiler ikili karşılaştırma matrislerini bulanık tercih ilişkileri ile eksik doldurduklarında, tamamlanmış matrisi elde etmek için deneysel yaklaşım kullanıldı. Ayrıca, kriterlerin bulanık ağırlıklarını hesaplamak için bulanık suni boyut metodu kullanıldı. Bu keşif çalışmasının amacı, üçgen bulanık sayıların (ÜBS'ler) değerlendirmeler için kullanıldığı zaman ne sonuçlar verdiği ve karar vericilerin iradesini temsil etmek için yöntemin ne kadar güçlü olduğunu analiz etmektir. Çalışmada; kendi içlerinde ikili kıyaslanması gereken, araba seçimi için hazırlanan dört kriter ve telefon seçimi için hazırlanan beş kriter kırk karar verici ile paylaşılmıştır. Karar vericiler kriterleri ikili olarak karşılaştırırken dil bilimsel bir küme kullanmışlardır. Karar vericilerin çeşitli sebeplerden ötürü matrisleri tamamlama fırsatlarının olamayacağı ön görülerek çalışmada; karar vericilerden matrislerdeki tek satırı tam olarak doldurmaları istenmiştir. Dil bilimsel olarak oluşturulan karşılaştırma matrisi üçgen bulanık sayılara çevrilerek önerilen yaklaşım uygulanmış ve eksik satırlar excel üzerinden hazırlanan makro kodlama ile tamamlanmıştır. Tamamlanan matrislerin gerçeği yansıtma düzeylerinin incelenebilmesi için karar vericilere matrisleri tekrardan verilmiş ve tamamlamaları istenmiştir. Analiz esnasında farklı güven düzeyleri kullanılarak karar vericiler tarafından ve çalışmada kullanılan metot tarafından tamamlanan matrisler karşılaştırılmıştır. Matrislerin karşılaştırılması ağırlıklarının hesaplanarak orijinali yansıtmasının yüzdesel karşılığı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma altı boyutlu matris analizini de içeren ve örneklem sayısının genişletildiği bir çalışma ile ayrıntılı bir hale getirilebilir.