Luttes des etudiants pour le droit au logement: Le cas du Mouvement Barinamiyoruz
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Galatasaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Fransızca
Öğrenci: OZAN BAL
Danışman: Hakan Yücel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gençlik sıklıkla biyolojik bir olgu gibi ele alınan toplumsal bir kategoridir. Gençlik bir yandan devletin vatandaş yaratma ihtiyacıyla diğer yandan kentsel mekanda ve okulda bir araya gelen akranların toplumsallaşması ile bağlantılı yukarıdan ve aşağıdan müdahalelerin bütünüyle oluşmuştur ve aynı diyalektikle devamlı yeni formlar almaya devam etmektedir. Ancak günümüzde gençliği biyolojik bir kategori olarak düşünerek gençliğe iyi veya kötü bir sürü yanıltıcı toplumsal anlamın atfedildiğini söyleyebiliriz. Medya ve siyaset alanında karşılaştığımız bu yaklaşıma karşı gençliği devletin biçimlendirdiği bir kategoriye indirgeyen başka bir yanıltıcı bakış daha bulunmaktadır. Bu çalışma söz konusu bakış açılarına karşı gençliğin üretimini ele almakta ve gençliği farklı toplumsal güçlerin sınıflandırma mücadelelerinin bir ürünü olarak değerlendirmektedir. Bu anlamda Pierre Bourdieu'nün toplumsal fenomenlerin doğallaştırılmasına karşı doğallıktan uzaklaştırma prensibini takip eder ve Bourdieu'nün kavramlarına başvurur. Bu kavramsal çerçeve ile uyumlu bir şekilde gençliği sınıflandırma mücadelesine gençlerin katılma biçimini Asef Bayat'ın gençliği talep etmek kavramı ile düşünmeyi önerir. Öğrencilik uzamı da gençlik adına geçerli olana benzer mücadelelerin dolayımıyla üretilir. Devletin gençlik üzerinde olduğu gibi mekan üzerinde de mutlak belirleyici olduğu düşünülür, oysa mekan, daha doğrusu uzam Henri Lefebvre'den öğrendiğimiz üzere tasarlanan, algılanan ve yaşanan boyutlarıyla üçlü bir diyalektik içinde üretilir. Bu çalışma Lefebvre'in yaklaşımını öğrenci uzamına uyarlayarak devlet politikalarının-sermaye programlarının tasarlanan öğrenci hayatı, öğrencilik denildiğinde akla gelen sembolik öğrenci hayatı ve gerçek ritmi içerisinde gündelik öğrenci hayatı arasındaki çelişkilerin analizini yapar. Öğrenci hareketlerini bu uzamsallık içinde alan kavramı ile inceler. Bourdieu'nün araçlarını toplumsal hareketler alanına taşıyan literatürü takip eder ve Türkiye'de öğrenci hareketleri alanının güncel bir görüntüsünü sunar. Çalışmanın kavramsal tartışmasını sahada kanıtlayan Barınamıyoruz Hareketi örneğini merkezine alır. Eylül 2021'de aşağı yukarı yirmi gencin parkta yatarak barınma sorununa dikkat çektikleri bir eylemle başlayan ve birkaç günde çok sayıda xiii şehirde benzer eylemleri tetikleyen, medyada görünürlük kazanan, binlerce gencin parçası olduğu bir ağ haline gelen ve yerel yönetimlerden ulusal seçimlere her düzeyde öğrencilerin barınma sorununu siyasetin gündemi yapan Barınamıyoruz Hareketi, gençlik örgütlerinin başarılı bir inisiyatifle bir hareket oluşturarak gençliği "barınamayanlar" olarak sınıflandırabildiğini, barınma sorununu kamusal tartışma haline getirebildiğini ve gençlik politikalarının oluşturulmasına müdahil olabildiğini göstermektedir. Bu tez çalışmasının amacı Barınamıyoruz Hareketi'nin gençlik siyaseti pratiğinin hangi siyasal süreçlerlerle biçimlendiğini, hangi kaynaklardan beslendiği, bunların nasıl organize edildiğini ve bunlara temel teşkil eden yapısal koşulları açıklayabilmekti. Bu kapsamda harekete angaje gençlerle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirildi. Araştırmanın literatür kısmında ise gençlik sosyolojisi, toplumsal hareket araştırmaları ve kent çalışmaları alanlarından faydalanıldı. Böylece biri öğrenci hayatının çok boyutlu bir analizi için uzamsal bir çerçeve sunan, diğeri Barınamıyoruz'un ortaya koyduğu gençlik siyaseti örneğini açıklayan ve özellikle de kaynak mobilzasyonu ekolünün kavram setine başvuran iki ana bölümden oluşan bir çalışma ortaya kondu. İlk bölümde öğrenci uzamını anlamak için gereken araçlar sunularak öğrenci hareketlerine bakmak için bir sentez önerisi geliştirilmektedir. Bu kapsamda bölüm, 1- gençliğin oluşumunu sınıflandırma mücadeleleri biçiminde ele alan, 2- öğrenci hayatını uzamsallığı anlamaya çalışan diyalektik bir bakışla değerlendiren, 3- kuşak kavramı ile kopuşçu bir bakış yerine uzam ve alan kavramları etrafına Türkiye'de öğrenci hayatının güncel durumunu ve öğrenci hareketlerini buraya kadar işlenen düşüncelerle okuyan üç alt bölümden oluşmaktadır. İkinci bölümde Barınamıyoruz Hareketi'nin ürettiği siyaset pratiğinin bu bağlam ve araçlarla beraber çözümlemesi yapılmaktadır. Burada 1- harekete biçim veren siyasal sürecin bir muhasebesinin yapıldığı, 2- barınma hakkı talebini gençliği talep etmenin bir biçimi haline getiren yorumlayıcı çerçevenin, ortaya çıkardığı hareket kimliği beraberinde değerlendirildiği ve 3- hareketin siyasal pratiğinin tartışıldığı üç alt bölüm yer almaktadır. Sonuç olarak çalışma Barınamıyoruz örneğini inceleyerek, kentlerin ve üniversitelerin uzun yıllar boyu neoliberal politikalarla biçimlendirildiği bir bağlamda öğrencilerin xiv barınma hakkı talepleriyle uzamın üretimine dahil olabildiğini ortaya koymuştur. Hareketin barınma hakkını gençliği talep etmeye yönelik eğilimle birleştiren çerçevelemesi ve bunun sonucu ortaya çıkan hareket kimliği çözümlenmiştir. Son olarak Barınamıyoruz'un siyaset pratiği eylem repertuarıyla ve taktiksel kararlarıyla beraber düşünülerek literatürdeki samimi apolitizm adı verilen stratejiyle açıklanmıştır. Anahtar kelimeler: gençlik, öğrencilik uzamı, gençlik hareketleri, barınma hakkı, Barınamıyoruz Hareketi.