İşyeri Kiralarında Kira İlişkisinin Kiracı Tarafından Devri


İşleten M. İ.

Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sa.234, ss.143-163, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: Sayı: 234
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.143-163
  • Galatasaray Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 323. maddesi, kiracının kira sözleşmesinden doğan taraf sıfatını, kiraya verenin yazılı onayına bağlı olarak üçüncü bir kişiye devretmesini düzenlemektedir. Söz konusu hüküm, kira ilişkisinde kiracı tarafın değişmesini konu alır. Kiraya veren tarafın değişmesi TBK m.323’ün kapsamında değildir. İlgili düzenleme ile amaçlanan, kira sözleşmesini vaktinden önce bitirmek isteyen kiracıya hem kendisine hem de kiraya verene zarar vermeksizin kira ilişkisini sonlandırma imkânı tanımaktır. Kanun koyucu işyeri kiraları bakımından istisnai bir düzenleme getirerek kiracıyı özel olarak korumuş, kiraya verenin haklı bir sebep bulunmadıkça onay vermekten kaçınamayacağını, buna karşılık devreden kiracının belirli bir süre müteselsil sorumluluğunun devam edeceğini öngörmüştür. İşyeri kiralarında kiraya verenin haklı bir sebep olmaksızın onay vermekten kaçınamayacağına ilişkin düzenleme nispi emredici nitelik taşır, dolayısıyla, tarafların işyeri kiralarında kira ilişkisinin devrini yasaklamaları mümkün değildir. İşyeri kiraları dışında kalan kira sözleşmelerinde ise kiraya veren sözleşmenin devrine onay verip vermemekte serbest olduğundan tarafların kira sözleşmesinde kira ilişkisinin devrini yasaklamaları mümkündür. Bu çalışmada, işyeri kiralarının devrine ilişkin düzenlemenin hukuki niteliği, uygulama şartları, devrin hukuki sonuçları ve ticari işletme devri halinde TBK m.323’ün uygulanıp uygulanmayacağı sorunu, öğretideki görüşler ve Yargıtay kararları ışığında incelenecektir.
Article 323 of the Turkish Code of Obligations governs the transfer, by the lessee, of the lessee’s contractual status to a third party, subject to the lessor’s written consent. The provision concerns a change of the lessee, not the lessor, and is intended to enable a lessee wishing to withdraw from the lease prematurely to do so without prejudice to either party. For leases of commercial premises, the legislator has established an exceptional regime granting the lessee special protection: the lessor may not withhold consent absent justified cause, while the transferring lessee’s joint and several liability persists for a specified period. This rule, precluding the lessor from withholding consent to the transfer of a commercial lease without good cause, is relatively mandatory in nature. Consequently, the parties cannot contractually exclude the tenant’s right to transfer the lease relationship in commercial leases. In non- commercial leases, by contrast, the lessor is free to grant or withhold consent, and the parties may validly prohibit transfer altogether. This study examines the legal nature of the provision governing the transfer of commercial premises leases, its conditions of application, its legal consequences, and whether Article 323 applies to the transfer of a commercial enterprise, in light of doctrinal opinion and Court of Cassation case law.