Tersane Bakım-Onarım Faaliyetlerinde Hata Türleri ve Etkileri Analizi (FMEA) ile Stratejik Planlama
Denizcilik Çalışmalarında Güncel Gelişmeler, Prof. Dr. İsmet BALIK, Editör, Eğitim Kitabevi, Konya, ss.331-357, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Eğitim Kitabevi
- Basıldığı Şehir: Konya
- Sayfa Sayıları: ss.331-357
- Editörler: Prof. Dr. İsmet BALIK, Editör
- Galatasaray Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Tersaneler, gemi mühendislik süreçlerinin, ağır sanayi faaliyetlerinin ve katı zaman kısıtlarının kesişim noktasında yer alan yüksek karmaşıklıktaki üretim merkezleridir. Bir geminin inşa süreci veya rutin bakım-tutum operasyonları, binlerce parçanın eşgüdümlü hareket etmesini, farklı yapısal yüklerin yönetilmesini ve çeşitli uzmanlık alanının (makine, elektrik, gövde, kaynak vb.) aynı zaman çizelgesinde planlı bir şekilde çalışmasını gerektirmektedir. Bu karmaşıklık, operasyonel süreçleri kaçınılmaz olarak belirsizliklere ve risklere açık hale getirmektedir. Özellikle havuzlama gibi kritik süreçlerde yüksek maliyetler ve hata kabul etmeyen iş güvenliği standartları, tersane yönetimini sürekli bir "risk ve zaman yönetimi" dengesi kurmaya zorlamaktadır.
Tersanecilik sektöründe geleneksel "arıza sonrası bakım" (reaktif) yaklaşımlarının yerini hızla "kestirimci" ve "stratejik" yönetim modelleri almaktadır. Geleneksel yöntemler, bir ekipman veya süreç arızalandığında müdahale etmeyi merkeze alırken, bu durum plansız duruş sürelerine, yüksek yedek parça maliyetlerine ve telafisi güç kayıplara neden olmaktadır.
Küresel rekabet koşullarında tersanelerin verimliliği, duruş sürelerini minimize eden, ekipman ömrünü maksimuma çıkaran ve süreçleri proaktif bir şekilde yöneten stratejik yaklaşımlara bağlıdır. Kestirimci bakım, operasyonel sürekliliği bir zorunluluk haline getirirken, stratejik yönetim ise bu sürekliliği verimlilik odaklıdır.
Çalışmanın temel amacı, tersane yönetiminde karşılaşılan karmaşık ve riskli ortamlarda, HTEA’yı (Hata Türleri ve Etkileri Analizi) sadece teknik bir araç olarak değil, bütünleşik bir "risk odaklı yönetim modeli" olarak konumlandırmaktır. HTEA, potansiyel hataları henüz gerçekleşmeden tanımlayarak, riskleri nicel verilerle (RÖS - Risk Öncelik Sayısı) ölçülebilir kılmaktadır. Böylece tersane yöneticileri, kaynaklarını en kritik risk noktalarına odaklayarak, "sezgisel kararlar" yerine "istatistiksel temelli stratejik planlama" yapma imkanına kavuşmaktadır. HTEA metodolojisini tersanenin teknik süreçleriyle harmanlayarak, mükemmelliğe giden yolda sistematik bir yol haritası sunmayı hedeflenmektedir.