TÜRK İDARE HUKUKUNDA FAİZ MÜESSESESİNİN MUHTEVASI ve ETKİLİLİĞİ
Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sa.1, ss.339-402, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.339-402
- Galatasaray Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Faiz, kişilerin hak kazandıkları parasal değerlere zamanında erişememeleri nedeniyle uğradıkları zararların giderilmesini sağlayan ve mülkiyet hakkının korunmasıyla doğrudan ilintili bir hukuki müessesedir. Özellikle idarenin işlem ve eylemlerinden kaynaklanan zararların tazmininde faiz, zarar görenin malvarlığının gerçek değerinin korunması ve tam tazmin ilkesinin hayata geçirilmesi bakımından önemli işlev görür. Bununla birlikte, Türk idare hukukunda faizin hukuki niteliği, kapsamı, başlangıç tarihi ve uygulanacağı tazminat kalemleri konusunda açık ve sistematik bir mevzuat bulunmamakta; konu büyük ölçüde yargı kararları yoluyla şekillenmektedir. Bu durum, uygulamada ve öğretide tartışmaların yanında önemli belirsizliklere yol açmaktadır. Bu çalışma, Türk idare hukukunda faiz kurumunun hukuki dayanaklarını, mülkiyet hakkı ve tam tazmin ilkesiyle ilişkisini, idari işlemler ve idari eylemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklardaki uygulamasını ve yargı mercilerinin konuya yaklaşımını incelemektedir. Anayasa Mahkemesi, Danıştay ve Yargıtay kararları ışığında faiz uygulamasının kapsamı ve sınırları değerlendirilmekte; özellikle faizin başlangıç tarihi ile maddi ve manevi tazminat kalemlerine uygulanmasına ilişkin içtihat farklılıklarının ortaya çıkardığı sorunlar analiz edilmektedir. Çalışmada, mevcut içtihadi yaklaşımın hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik bakımından doğurduğu sakıncalar tartışılarak, faiz kurumunun idare hukuku bakımından daha açık ve tutarlı bir normatif çerçeveye kavuşturulmasının gerekliliği ortaya konulmaktadır.
Interest is a legal institution closely linked to the protection of property rights, serving to compensate individuals for losses arising from their inability to access monetary assets to which they are entitled in a timely manner. In context of administrative liability, interest plays significant role in preserving real value of assets and ensuring full compensation for damages caused by administrative acts and actions. However, Turkish administrative law lacks clear and systematic statutory framework governing legal nature, scope, commencement date, and applicability of interest. Consequently, the subject has largely been shaped through judicial interpretation, giving rise to significant uncertainties in both practice and scholarship. This study examines legal foundations of interest in Turkish administrative law, its relationship with right to property and principle of full compensation, and its application in disputes arising from administrative acts and actions. Drawing on the case law of the Constitutional Court, Council of State and Court of Cassation, it analyses scope and limits of interest, with particular emphasis on divergent judicial approaches concerning the commencement date of interest and its applicability to pecuniary and non-pecuniary damages. The study highlights the need for a clearer and more coherent normative framework governing interest in Turkish administrative law.