I. MEŞRUTİYET DÖNEMİ MECLİS-İ UMUMİ’SİNİN İŞLEVLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sa.1, ss.1107-1181, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1107-1181
- Galatasaray Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada, 1876 Kanun-ı Esasi ile kurulan yasama organı Meclis-i Umumi’nin 1877-1878 yılları arasındaki faaliyetleri analiz edilmektedir. Çalışmanın temel amacı yasama organının temsil, yasama, denetim, bütçe ve müzakere fonksiyonlarını, hem 1876 Kanun-ı Esasi’nin çizdiği hukuki çerçeve hem de meclis pratiği üzerinden analiz etmektir. Yöntem olarak ilgili işlevlerin anayasal dayanaklarının yanı sıra uygulamadaki gelişim süreçleri karşılaştırmalı bir perspektifle ele alınmıştır. Dönemin anayasal düzeni, padişahın mutlak otoritesini koruyan bir rejim öngörmesine rağmen meclisin çalışma süreci, yazılı kuralların ötesine geçen bir dinamizme sahne olmuştur. İnceleme sonucunda, anayasal kısıtlamalara ve yapısal işlevsizliklere rağmen I. Meşrutiyet parlamentosunun özellikle Meclis-i Mebusan kanadı üzerinden sergilediği performansın anayasal metnin sınırlarını zorladığı görülmüştür. Nihayetinde I. Meşrutiyet tecrübesinin anayasal tarihimizdeki parlamento geleneği için önemli bir referans noktası teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
This study analyzes the activities of the General Assembly (Meclis-i Umumi), the legislative body established by the Ottoman Constitution of 1876 (Kanun-ı Esasi), between the years 1877-1878. The primary objective of the study is to examine the functions of the legislative body -namely representation, legislation, oversight, budgeting, and deliberation- through both the legal framework drawn by the 1876 Constitution and parliamentary practice. As a methodology, the constitutional foundations of the relevant functions are addressed alongside their practical development processes from a comparative perspective. Although the constitutional order of the period envisaged a regime that preserved the Sultan‟s absolute authority, the functioning of the parliament displayed a dynamism that went beyond the written rules. The analysis reveals that despite constitutional constraints and structural dysfunctions, the performance of the First Constitutional Parliament, particularly through the Chamber of Deputies (Meclis-i Mebusan), pushed the boundaries of the constitutional text. Ultimately, it is concluded that the experience of the First Constitutional Era serves as a significant reference point for the parliamentary tradition in our constitutional history.