TÜKETİCİ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ALGISI: SİSTEMATİK LİTERATÜR İNCELEMESİ VE GELECEK ARAŞTIRMALAR İÇİN ARAŞTIRMA AJANDASI

Creative Commons License

Aksoy N. C.

Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, cilt.22, sa.1, ss.333-355, 2026 (TRDizin)

Özet

Sürdürülebilirlik işletme alanı için dikkat çeken bir araştırma konusunu temsil etmektedir ve sürdürülebilirliğin aktarılacağı taraflardan biri olarak tüketicinin yanıtları işletmeler için önem arz etmektedir. Tüketiciler işletmelerin sürdürülebilirlik çabalarının bir alıcısı konumunda olmasına rağmen, bu alandaki araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilirliğin bir alıcısı olarak tüketicilere odaklanarak sürdürülebilirlik algısı üzerine daha önce yapılmış davranışsal araştırmaların kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktır. Bunu yaparken, Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA) protokolü vasıtasıyla elde edilen 45 makale; Öncüller, Kararlar ve Ardıllar (ADO) çerçevesi kapsamında analiz edilmiştir. İlk olarak, bu çalışmalara dair trendi anlayabilmek adına yıl, alan, dergi ve metodoloji dağılımlarını içeren bir tasvir sunulmuştur. Sonrasında, ADO çerçevesi kapsamında algılanan sürdürülebilirlik bir Karar olarak konumlandırılıp ilgili makalelerde ne şekilde ele alındığı öncül ve ardılları ile analiz edilmiştir. Bulgular ışığında, ADO çerçevesi kapsamında çıkarımlar ve gelecek araştırmalar için bir ajanda sunulmuştur. Çalışma bulguları, çıkarımlar ve araştırma ajandasının gelecek algılanan sürdürülebilirlik araştırma ve uygulamaları için katkı sağlayacağına inanılmaktadır.
Sustainability is a significant research subject within business studies, and consumer responses are crucial for businesses as one of the stakeholders to whom sustainability will be created and communicated. Although consumers are receivers of businesses’ sustainability practices, research in this area remains limited. This study aims to provide a thorough assessment of prior behavioral research on the sustainability perceptions of consumers as a receiver of sustainability. 45 papers acquired using the Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA) protocol were examined through the Antecedents, Decisions, and Outcomes (ADO) framework. An initial descriptive summary was provided, encompassing year, field, journal, and methodology distributions to elucidate trends in these studies. Within the parameters of the ADO framework, perceived sustainability was positioned as a Decision, and analyzed through its antecedents and outcomes in the related papers. Based on findings, implications and a future research agenda were provided within the parameters of the ADO framework. The study findings, implications, and future research agenda are expected to enhance future research and practices regarding perceived sustainability.