Yenilenebilir Enerji Kaynakları Değerlendirme Faktörlerinin Bulanık PIPRECIA-Bilişsel Haritalama Yöntemiyle Modellenmesi ve Senaryo Analizi

Creative Commons License

KESMEZ M. G.

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, cilt.28, sa.83, ss.244-255, 2026 (TRDizin)

Özet

Son yıllarda, yenilenebilir enerji üretme kapasitesi, çoğunlukla gelişmekte olan ülkelerden gelen artan enerji talepleri nedeniyle önemli ölçüde artmıştır. Bu çalışmanın amacı, yenilenebilir enerji yatırım planlaması yaparken dikkate alınması gereken unsurları analitik ve dinamik olarak inceleyecek bir yöntem sunmaktır. Bu çalışma, yenilenebilir enerji yatırım planlamasını etkileyen faktörleri araştırmak için bulanık PIPRECIA ve bilişsel haritalama metodolojilerini birleştiren yeni bir metodoloji kullanmaktadır. Faktörleri belirlemek için literatür araştırmasından, endüstri raporlarından ve uzman görüşlerinden faydalanılmıştır. On dört faktör belirlenmiş ve belirlenen bu faktörler ekonomik, teknik, sosyal, çevresel ve yasal olmak üzere beş ana boyut altında gruplandırılmıştır. Bu faktörleri ve ilişkilerini değerlendirmek için çalışma, hiyerarşik bir değerlendirme metodolojisi önermektedir. Sonuçlara göre, ekonomik faktörler en önemlisidir, bunu teknik faktörler takip ederken, sosyal, çevresel ve yasal faktörler daha az önemlidir. Teşvikler ve destekler en önemli faktör olarak bulunmuştur. Ayrıca, çeşitli senaryoların incelenmesi, bu değişkenlerdeki değişikliklerin yenilenebilir enerji sektöründe yapılan yatırımların sonuçları üzerinde nasıl dinamik bir etkiye sahip olabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada yenilenebilir enerji yatırım planlamasına ilişkin bilimsel yazındaki boşluklar doldurulmuştur. Öte yandan bu çalışma akademisyenlere, yöneticilere ve politikacılara faydalı tavsiyeler sunmaktadır. Çalışmanın bulgularının gelecekteki araştırmaları yönlendireceği ve yenilenebilir enerji sektöründe daha iyi kararlar almayı teşvik edeceği ön görülmektedir.
The capacity to produce renewable energy has grown significantly in recent years, mostly due to rising energy demands from developing nations. The aim of this study is to present a method that will analytically and dynamically examine the elements that should be considered when making renewable energy investment planning. This study uses a novel methodology that combines fuzzy PIPRECIA and cognitive mapping methodologies to investigate the factors influencing renewable energy investment planning. To identify the factors, a literature research and expert consultations were conducted. Fourteen factors are determined and grouped under the economic, technical, social, environmental, and legal domains. To evaluate these factors and their relationships, the study suggests a hierarchical evaluation methodology. According to the results, economic issues are the most important, followed by technical ones, while social, environmental, and legal aspects are less important. The incentives and supports are found as the most important factor. Furthermore, the examination of several scenarios shows how changes in these variables can have a dynamic impact on the results of investments made in the renewable energy industry. By filling in the gaps in the literature on renewable energy investment planning, this study adds to the body of knowledge and offers useful advice to scholars, managers, and policymakers. It is anticipated that the study's findings would direct future investigations and promote better decision-making in the renewable energy sector.