Anonim aktörler, mikro hedeflemeli reklamlar ve karanlık kampanyalar: Türkiye'de Meta'da 2023-2024 seçim dönemi üzerine bir inceleme

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Galatasaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONURCAN GÜDEN

Danışman: HALİME YÜCEL BOURSE

Özet:

Günümüzde siyasal iletişim giderek artan biçimde veri temelli ve algoritmik olarak düzenlenmiş platform ekosisteminde gerçekleşmekte; siyasal kampanyalar ise kamuoyunu segmentlere ayıran, seçmenleri profilleyen, mesajlarını mikro hedefleme aracılığıyla ileten bir strateji izlemektedir. Bu dönüşüm, küresel boyutta organize dezenformasyon kampanyalarının ve ağ propagandası faaliyetlerinin, bilgi düzensizliklerinin ve kutuplaştırıcı söylemlerin yükselişiyle paralel ilerlemektedir. Bu ortamda, ikna ile manipülasyon arasındaki çizgi belirsizleşmektedir. Bu doktora tezi, siyasi mikro hedefleme ve veriyi araçsallaştıran karanlık kampanyaların Türkiye bağlamında nasıl işlediğini incelemektedir. Tezin ön bölümlerinde siyasal iletişimin kuramsal ve tarihsel dönüşümü, veriye dayalı kampanyalar, ağ propagandası ve aldatıcı etkilemeyi mümkün kılan mekanizmalar tartışılmaktadır. Ardından, Türkiye'de Meta platformundaki siyasal reklam ekosistemi ve 2023 ile 2024 seçim dönemlerinde, anonim siyasal reklamveren sayfaların faaliyetleri karma yöntemli bir araştırma tasarımıyla analiz edilmektedir. Bulgular, anonim aktörlerin seçim dönemlerinde platform altyapılarının sunduğu hedefleme ve dağıtım olanaklarını kullanarak kutuplaştırıcı, manipülatif ve aldatıcı içerikleri sponsorlu reklamlar aracılığıyla dolaşıma soktuğunu göstermektedir. Sonuç olarak tez, platform temelli, hedeflemeli siyasal reklamcılığın ve karanlık kampanyaların Türkiye'de demokratik kamusal tartışma, şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından önemli riskler ürettiğini ortaya koymaktadır.