Using multi-criteria decision making approaches for evaluating health care performance of districts in Istanbul


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Galatasaray Üniversitesi, Mühendislik ve Teknoloji Fakültesi, Endüstri Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MELİS ALMULA KARADAYI

Danışman: EYÜP ERTUĞRUL KARSAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Devletin, sigorta şirketlerinin, sivil toplum kuruluşlarının ve bireysel tüketicilerin düşük maliyetle sağlık hizmetlerinin kalitesini iyileştirmek adına baskıları arttıkça, çeşitli performans ölçümleri kritik hale gelmiştir. Bu bağlamda, artan sağlık harcamaları, kalite beklentisi ve rekabet, hastaneleri kaynaklarını daha verimli kullanmaları üzerinde baskı yaratmaktadır. Sağlık kuruluşları, en iyi performans gösterdikleri yönetsel uygulamayı ve genel performanslarını belirlemek istemektedir. Bu tez çalışmasında, Türkiye'nin en büyük şehri olan İstanbul'un 26 ilçesinin sağlık hizmeti etkinliğini değerlendirebilmek amacıyla bulanık veri zarflama analizi (BVZA) yaklaşımı önerilmektedir. Önerilen bu yaklaşım, performans değerlendirmesi yaparken nicel verilerin yanı sıra sözel verilerle ifade edilen nitel verileri de dikkate almaktadır. Daha önceki çalışmalarda gözardı edilen, algılanan hizmet kalitesi de performans ölçütü olarak çıktı değişkenleri kümesine dahil edilmiştir. Bu çalışma ayrıca veri zarflama analizi (VZA) değerlendirmelerinde ağırlık esnekliğinin, bazı girdi ve çıktı değişkenleri için gerçekçi olmayan ağırlıklandırmalara yol açabileceğini ve bunun bir çok karar verme biriminin daha yüksek etkinlik değerine sahip olmasına neden olacağını göstermektedir. Bu sorunun üstesinden gelebilmek adına VZA'da ağırlık esnekliğini kısıtlayan, ağırlık kısıtlamalı, BVZA modeli önerilmektedir. Ayrıca, benzer koşullar altında faaliyet gösteren ilçeleri gruplandırmak ve dolayısıyla operasyonel özelliklerin farklılaştırılması konusunda fikir sahibi olmak adına, bulanık verilerin varlığında kümeleme ve sıralama yapan VZA modeli uygulanmaktadır. Önerilen yöntem, benzer koşullar altında faaliyet gösteren ilçelerin alt gruplarını, en iyi performans gösteren ilçeyi ve İstanbul'daki sağlık hizmeti açısından 26 ilçenin performans sıralamasını belirlemektedir.