Türk ceza hukukunda hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın aşılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Galatasaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURAN HAYDAR ÇELİK

Danışman: EMİNE EYLEM AKSOY RETORNAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

TCK md. 27, ilki İtalyan, ikincisi Alman hukuklarından devşirilmiş hukuki mahiyetleri ve sonuçları birbirinden farklı iki hükmü bünyesinde barındıran bir düzenlemedir. İlk fıkra, hukuka uygunluk nedenlerinde sınırın taksirle aşılmasını düzenleyen ve haksızlık muhtevası üzerinde etkili olan bir hükümken, ikinci fıkra yalnızca meşru savunma hukuka uygunluk nedeninde manevi unsura bakılmaksızın korku ve telaşla sınırın aşılmasını düzenleyen bir mazeret nedenidir. Sınır mefhumu, bir hukuka uygunluk nedeninin herhangi bir şartının son had çizgisi olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla sınırın aşılması hem ölçü hem zaman hem de kişi şartları bakımından ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Her iki fıkra bakımından da temel şart, ilgili hukuka uygunluk nedeninin hatadan arınmış olarak tam teşekkülüdür. İşte bu çalışma, bir hukuka uygunluk nedeninin ne zaman mevcut sayılacağı, sınırlarının neler olduğu ve bu sınırların hangi manevi unsurlarla hangi şartlar altında aşılabileceği, aşımın hataya dayanmasının ya da belirli duygular altında gerçekleştirilmesinin etkileri ile hangi aşım türünde hangi sonuçların uygulanacağını ele almayı amaçlamaktadır.