Türkiye'de erişimin engellenmesi rejiminin hukuki analizi: ABD, Almanya ve Çin örnekleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Galatasaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPEREN ÖZPOLAT

Danışman: SELİN ALPASLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'de erişim engelleme mekanizmalarının hem normatif yapısını hem de uygulamadaki yansımalarını karşılaştırmalı hukuk perspektifiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda üç farklı siyasal, hukuki ve kültürel modele sahip ülke olan ABD, Almanya ve Çin Halk Cumhuriyeti incelenmiştir. ABD'de ifade özgürlüğünün anayasal koruması nedeniyle genel bir erişim engelleme rejimi bulunmamakta; müdahaleler daha çok telif hakları, çocuk güvenliği ve dolandırıcılık gibi belirli alanlarla sınırlı kalmaktadır. Almanya'da ise demokratik düzeni tehdit eden nefret söylemi, aşırılıkçılık ve çocuk istismarı gibi alanlarda sınırlı fakat sistematik bir erişim engelleme pratiği vardır; karar alma süreçleri daha öngörülebilir olup bağımsız kurumlarca denetlenmektedir. Buna karşın Çin Halk Cumhuriyeti'nde erişim engelleme, devlet tarafından yürütülen çok katmanlı, yoğun ve merkezi bir sansür mekanizması şeklinde işlemekte; politik, toplumsal ve kültürel içeriklerin geniş bir kısmı sistematik biçimde filtrelenmektedir. Bu yapı, interneti yalnızca bir iletişim alanı olmaktan çıkararak devlet kontrolünün doğrudan bir aracı hâline getirmektedir.